Ba giới hạn giờ làm thêm theo Điều 107 và sáu mức lương làm thêm theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, kèm bảng tính cụ thể cho ca ngày và ca đêm.
Một công ty may nhận đơn hàng gấp cuối năm, tổ chức tăng ca liên tục ba tháng. Công nhân được trả 150% cho mọi giờ làm thêm, kể cả những ca kéo dài tới nửa đêm và những chủ nhật đi làm.
Cách trả đó thiếu ở hai chỗ. Giờ làm thêm vào chủ nhật phải trả ít nhất 200%, không phải 150%. Giờ làm thêm sau 22 giờ còn được cộng thêm phụ cấp làm việc ban đêm 30% và thêm 20% nữa theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 - tổng cộng lên tới 200% cho một giờ làm thêm ban đêm ngày thường, và 270% nếu là ban đêm ngày chủ nhật.
Chưa kể công ty đã vượt trần 40 giờ một tháng từ tháng thứ hai.
Làm thêm giờ có sáu mức lương khác nhau tùy vào việc giờ đó rơi vào ngày nào và ban ngày hay ban đêm. Doanh nghiệp trả một mức cho mọi trường hợp là trả thiếu, và khoản thiếu này tích lũy theo từng giờ, từng người, qua nhiều tháng.
Nội dung bài viết
Trả Lời Nhanh
Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 đặt ba giới hạn về số giờ làm thêm: không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày; không quá 40 giờ trong 01 tháng; và không quá 200 giờ trong 01 năm. Một số ngành nghề, công việc được làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm theo khoản 3 Điều 107.
Điều kiện tiên quyết: phải được sự đồng ý của người lao động. Doanh nghiệp không được ép buộc làm thêm giờ.
Về tiền lương, Điều 98 quy định mức tối thiểu: 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần, 300% vào ngày nghỉ lễ tết và ngày nghỉ có hưởng lương, chưa kể tiền lương ngày lễ tết đối với người lao động hưởng lương ngày.
Người lao động làm việc vào ban đêm được trả thêm ít nhất 30%. Làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài hai khoản trên còn được trả thêm 20%, nên một giờ làm thêm ban đêm ngày thường được ít nhất 200% đơn giá tiền lương ban ngày.
Bảng Tóm Tắt Nhanh
| Vấn đề | Nội dung |
|---|---|
| Điều kiện tiên quyết | Phải được sự đồng ý của người lao động |
| Giới hạn trong ngày | Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày |
| Giới hạn trong tháng | Không quá 40 giờ |
| Giới hạn trong năm | Không quá 200 giờ, một số ngành nghề không quá 300 giờ |
| Giờ làm việc ban đêm | Từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau |
| Làm thêm ngày thường | Ít nhất 150% |
| Làm thêm ngày nghỉ hằng tuần | Ít nhất 200% |
| Làm thêm ngày lễ tết, ngày nghỉ có hưởng lương | Ít nhất 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ tết với người hưởng lương ngày |
| Làm việc ban đêm | Thêm ít nhất 30% |
| Làm thêm giờ vào ban đêm | Cộng thêm 20% ngoài hai khoản trên |
| Một giờ làm thêm ban đêm ngày thường | Ít nhất 200% đơn giá tiền lương ban ngày |
| Một giờ làm thêm ban đêm ngày lễ tết | Ít nhất 390% đơn giá tiền lương ban ngày |
Những Tình Huống Thực Tế Thường Gặp
Trả một mức 150% cho mọi giờ làm thêm. Sai lầm phổ biến nhất. Doanh nghiệp không phân biệt giờ làm thêm rơi vào ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần hay ngày lễ, và không tính phụ cấp ca đêm.
Vượt trần 40 giờ một tháng mà không biết. Mỗi ngày tăng ca hai tiếng, hai mươi ngày làm việc trong tháng là đã 40 giờ. Doanh nghiệp thường chỉ theo dõi trần năm mà bỏ qua trần tháng.
Tự cho mình thuộc nhóm được làm 300 giờ một năm. Mức 300 giờ chỉ áp dụng cho một số ngành nghề, công việc theo khoản 3 Điều 107 và phải đáp ứng các điều kiện luật định, không phải doanh nghiệp nào cũng được.
Coi việc ở lại làm thêm là đương nhiên. Làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động. Việc mặc định nhân viên phải ở lại khi có việc gấp, không có sự đồng ý dưới hình thức nào, là làm sai điều kiện tiên quyết.
Trả tiền làm thêm bằng nghỉ bù nhưng tính không đúng. Có trường hợp bố trí nghỉ bù được, nhưng cách tính và phần chênh lệch phải trả thêm là vấn đề riêng, không phải cứ nghỉ bù một ngày là xong một ngày làm thêm.
Ba Giới Hạn Về Số Giờ Làm Thêm
Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 đặt ra ba trần phải cùng lúc thỏa mãn. Vượt bất kỳ trần nào cũng là vi phạm, kể cả khi hai trần còn lại vẫn trong giới hạn.
| Giới hạn | Mức trần | Cách kiểm tra nhanh |
|---|---|---|
| Trong một ngày | Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày | Ngày làm 08 giờ thì làm thêm không quá 04 giờ, tổng không quá 12 giờ |
| Trong một tháng | Không quá 40 giờ | Tăng ca 02 giờ mỗi ngày, 20 ngày làm việc là chạm trần |
| Trong một năm | Không quá 200 giờ | Trung bình khoảng 16,6 giờ một tháng nếu chia đều |
| Ngoại lệ theo ngành nghề | Không quá 300 giờ một năm | Chỉ áp dụng cho một số ngành nghề, công việc theo khoản 3 Điều 107 |
Ba trần độc lập với nhau. Trần năm 200 giờ chia đều ra là khoảng 16,6 giờ một tháng, nhưng điều đó không có nghĩa doanh nghiệp được dồn 40 giờ vào một tháng rồi bù bằng các tháng ít hơn mà không giới hạn. Trần tháng vẫn là 40 giờ cho từng tháng riêng lẻ.
Ngược lại, làm đủ 40 giờ mỗi tháng trong 12 tháng là 480 giờ, vượt xa cả trần 300 giờ. Doanh nghiệp phải theo dõi đồng thời cả ba mốc.
Về nhóm được làm thêm đến 300 giờ một năm: đây là ngoại lệ áp dụng cho một số ngành nghề, công việc cụ thể theo khoản 3 Điều 107, kèm điều kiện và thủ tục thông báo theo quy định. Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục và điều kiện cụ thể trước khi áp dụng, không tự suy diễn từ tính chất mùa vụ của đơn hàng.
Căn Cứ Pháp Lý
| Văn bản | Điều khoản | Nội dung |
|---|---|---|
| Bộ luật Lao động 2019 | Điều 105 | Thời giờ làm việc bình thường |
| Bộ luật Lao động 2019 | Điều 106 | Giờ làm việc ban đêm |
| Bộ luật Lao động 2019 | Điều 107 | Làm thêm giờ và các giới hạn |
| Bộ luật Lao động 2019 | Điều 108 | Làm thêm giờ trong trường hợp đặc biệt |
| Bộ luật Lao động 2019 | Điều 98 | Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm |
| Nghị định 145/2020/NĐ-CP | Điều 55 đến Điều 57 | Hướng dẫn cách tính tiền lương làm thêm giờ và làm việc ban đêm |
Lưu ý khi tra cứu. Bộ luật Lao động 2019 đã được sửa đổi, bổ sung bởi nhiều luật ban hành gần đây với các mốc hiệu lực khác nhau trong năm 2025 và 2026. Nên dùng văn bản hợp nhất khi áp dụng.
Không chắc công ty đang trả lương làm thêm đúng hay thiếu? N.H Legal rà soát bảng chấm công và bảng lương, tính lại theo đúng sáu mức và chỉ ra khoản chênh lệch. Hotline/Zalo: 0777 516 000.
Sáu Mức Lương Làm Thêm Giờ
Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 quy định ba mức cơ bản theo loại ngày, và hai khoản cộng thêm cho ca đêm. Kết hợp lại thành sáu trường hợp.
Ba mức cơ bản theo loại ngày
| Thời điểm làm thêm | Mức tối thiểu |
|---|---|
| Ngày làm việc bình thường | 150% đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm |
| Ngày nghỉ hằng tuần | 200% |
| Ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương | 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ tết đối với người lao động hưởng lương ngày |
Hai khoản cộng thêm cho ca đêm
Theo Điều 106, giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau.
- Làm việc vào ban đêm (không phải làm thêm giờ): được trả thêm ít nhất 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường
- Làm thêm giờ vào ban đêm: ngoài mức làm thêm và phụ cấp 30% nói trên, còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường, ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày lễ tết tương ứng
Bảng tổng hợp sáu mức
| Trường hợp | Cấu thành | Tổng tối thiểu |
|---|---|---|
| Làm thêm ban ngày, ngày thường | 150% | 150% |
| Làm thêm ban ngày, ngày nghỉ hằng tuần | 200% | 200% |
| Làm thêm ban ngày, ngày lễ tết | 300% | 300% |
| Làm thêm ban đêm, ngày thường | 150% + 30% + 20% của 100% | 200% |
| Làm thêm ban đêm, ngày nghỉ hằng tuần | 200% + 30% + 20% của 200% | 270% |
| Làm thêm ban đêm, ngày lễ tết | 300% + 30% + 20% của 300% | 390% |
Cả sáu mức đều tính trên đơn giá tiền lương ban ngày của ngày làm việc bình thường. Đây là các mức tối thiểu, doanh nghiệp có thể trả cao hơn, và nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể có thể quy định mức có lợi hơn cho người lao động.
Điểm dễ tính sai nhất: khoản 20%. Khoản này không phải 20% của đơn giá tiền lương ban ngày trong mọi trường hợp. Nó tính theo đơn giá tiền lương của ngày tương ứng. Vào ngày nghỉ hằng tuần là 20% của 200%, tức 40%. Vào ngày lễ tết là 20% của 300%, tức 60%.
Đây là lý do tổng của ba trường hợp ban đêm không phải là 200%, 250%, 350% mà là 200%, 270%, 390%.
Ví Dụ Tính Cụ Thể
Giả sử người lao động có đơn giá tiền lương ban ngày của ngày làm việc bình thường là 50.000 đồng một giờ.
| Trường hợp | Tỷ lệ | Tiền một giờ |
|---|---|---|
| Làm thêm ban ngày, ngày thường | 150% | 75.000 đồng |
| Làm thêm ban ngày, chủ nhật | 200% | 100.000 đồng |
| Làm thêm ban ngày, ngày lễ | 300% | 150.000 đồng |
| Làm thêm ban đêm, ngày thường | 200% | 100.000 đồng |
| Làm thêm ban đêm, chủ nhật | 270% | 135.000 đồng |
| Làm thêm ban đêm, ngày lễ | 390% | 195.000 đồng |
Chênh lệch giữa mức thấp nhất và cao nhất là 2,6 lần. Doanh nghiệp trả đồng loạt 150% cho một ca làm thêm ban đêm ngày lễ là trả thiếu 120.000 đồng cho mỗi giờ của mỗi người.
Với một xưởng 50 công nhân tăng ca 4 giờ ban đêm trong 3 ngày lễ, khoản thiếu là 50 nhân 4 nhân 3 nhân 120.000, tức 72 triệu đồng. Đây là con số mà doanh nghiệp thường chỉ nhìn thấy khi bị thanh tra hoặc bị khởi kiện tập thể.
Về tiền lương ngày lễ tết. Với người lao động hưởng lương ngày, mức 300% cho giờ làm thêm ngày lễ tết là chưa kể tiền lương của ngày lễ tết mà họ vẫn được hưởng theo quy định về nghỉ lễ có hưởng lương. Hai khoản này cộng dồn, không thay thế nhau.
Điều Kiện Bắt Buộc: Sự Đồng Ý Của Người Lao Động
Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 đặt sự đồng ý của người lao động làm điều kiện tiên quyết, đứng trước cả các giới hạn về số giờ. Doanh nghiệp trả đúng lương nhưng ép buộc làm thêm vẫn là vi phạm.
Ba điểm cần lưu ý về mặt thực hành:
Sự đồng ý nên được thể hiện bằng văn bản
Luật không quy định hình thức bắt buộc, nhưng khi có tranh chấp thì bên nào có bằng chứng bên đó có lợi. Nhiều doanh nghiệp dùng mẫu đăng ký làm thêm giờ có chữ ký của người lao động, hoặc thu thập xác nhận qua hệ thống nội bộ có lưu vết.
Đồng ý một lần không có nghĩa đồng ý mãi mãi
Điều khoản trong hợp đồng lao động ghi chung chung rằng người lao động đồng ý làm thêm giờ khi công ty yêu cầu là điểm yếu. Sự đồng ý cần gắn với từng đợt làm thêm cụ thể, có thông tin về thời gian và khối lượng.
Trường hợp đặc biệt tại Điều 108
Điều 108 Bộ luật Lao động 2019 quy định một số trường hợp người sử dụng lao động có quyền yêu cầu người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không bị giới hạn về số giờ và người lao động không được từ chối. Đây là các tình huống đặc biệt được liệt kê cụ thể trong điều luật, không phải cứ có đơn hàng gấp là áp dụng được.
Có Nên Thuê Luật Sư Không
Với doanh nghiệp ít tăng ca, có phần mềm chấm công tính đúng sáu mức, thì không cần luật sư cho việc thường xuyên.
Nên có luật sư trong bốn tình huống.
Khi doanh nghiệp muốn áp dụng mức 300 giờ một năm. Cần đối chiếu ngành nghề, công việc với quy định tại khoản 3 Điều 107, kiểm tra điều kiện và thực hiện thủ tục thông báo. Áp dụng sai là vượt trần 200 giờ với toàn bộ nhân sự trong cả năm.
Khi có tranh chấp tập thể về tiền làm thêm. Khoản chênh lệch nhân với số người và số tháng thường rất lớn. Việc tính lại đúng theo sáu mức, xác định thời hiệu và xây dựng phương án thương lượng cần làm sớm.
Khi thiết kế hệ thống lương có nhiều thành phần. Đơn giá tiền lương làm cơ sở tính giờ làm thêm phụ thuộc vào cấu trúc lương. Cấu trúc thiết kế không rõ ràng dẫn đến tranh cãi về căn cứ tính, và cách hiểu bất lợi thường thuộc về bên soạn văn bản.
Khi chuẩn bị đón thanh tra lao động. Bảng chấm công, bảng lương và hồ sơ đồng ý làm thêm giờ là ba tài liệu được kiểm tra đầu tiên. Rà soát trước có giá trị hơn giải trình sau.
5 Sai Lầm Thường Gặp
Sai lầm 1: trả một mức cho mọi giờ làm thêm
Có sáu mức khác nhau tùy loại ngày và ca làm việc, chênh nhau tới 2,6 lần. Trả đồng loạt 150% là trả thiếu trong bốn trên sáu trường hợp.
Sai lầm 2: quên phụ cấp ca đêm khi tính giờ làm thêm
Giờ làm thêm rơi vào khoảng từ 22 giờ đến 06 giờ sáng được cộng thêm 30% phụ cấp ban đêm và 20% theo Điều 98. Nhiều doanh nghiệp chỉ trả mức làm thêm mà bỏ hai khoản này.
Sai lầm 3: chỉ theo dõi trần năm, bỏ qua trần tháng
Ba trần độc lập với nhau: 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày, 40 giờ trong tháng, và 200 hoặc 300 giờ trong năm. Vượt trần tháng là vi phạm ngay cả khi tổng cả năm vẫn dưới 200 giờ.
Sai lầm 4: tự cho mình thuộc nhóm 300 giờ
Mức 300 giờ một năm là ngoại lệ chỉ áp dụng cho một số ngành nghề, công việc theo khoản 3 Điều 107, kèm điều kiện và thủ tục cụ thể. Đơn hàng gấp hay tính chất mùa vụ tự nó không đủ để áp dụng.
Sai lầm 5: không lưu bằng chứng về sự đồng ý
Làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động. Doanh nghiệp không lưu mẫu đăng ký hoặc xác nhận nào sẽ khó chứng minh khi bị thanh tra hoặc khi người lao động khiếu nại về việc bị ép tăng ca.
Câu Hỏi Thường Gặp
Một tháng được làm thêm tối đa bao nhiêu giờ?
Không quá 40 giờ trong 01 tháng, theo Điều 107 Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày và không quá 200 giờ trong 01 năm. Ba giới hạn này độc lập với nhau, vượt bất kỳ giới hạn nào cũng là vi phạm.
Khi nào được làm thêm 300 giờ một năm?
Mức 300 giờ một năm là ngoại lệ chỉ áp dụng cho một số ngành nghề, công việc theo khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, kèm các điều kiện và thủ tục thông báo theo quy định. Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục và điều kiện cụ thể trước khi áp dụng, không tự suy diễn từ tính chất mùa vụ hay đơn hàng gấp.
Lương làm thêm giờ tính thế nào?
Theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, mức tối thiểu là 150% vào ngày làm việc bình thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần, và 300% vào ngày nghỉ lễ tết cùng ngày nghỉ có hưởng lương. Với người lao động hưởng lương ngày, mức 300% là chưa kể tiền lương của ngày lễ tết mà họ vẫn được hưởng.
Làm thêm giờ ban đêm được trả bao nhiêu?
Ngoài mức làm thêm theo loại ngày, người lao động còn được trả thêm ít nhất 30% phụ cấp làm việc ban đêm và thêm 20% theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019. Tính ra, một giờ làm thêm ban đêm ngày thường được ít nhất 200% đơn giá tiền lương ban ngày; ngày nghỉ hằng tuần là 270%; ngày lễ tết là 390%.
Giờ làm việc ban đêm tính từ mấy giờ?
Từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau, theo Điều 106 Bộ luật Lao động 2019. Mọi giờ làm việc rơi vào khoảng này đều được tính phụ cấp làm việc ban đêm ít nhất 30%, kể cả khi đó là giờ làm việc bình thường chứ không phải giờ làm thêm.
Công ty có được ép nhân viên làm thêm giờ không?
Không. Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 quy định làm thêm giờ phải được sự đồng ý của người lao động. Ngoại lệ là các trường hợp đặc biệt tại Điều 108, khi đó người sử dụng lao động có quyền yêu cầu làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào và người lao động không được từ chối. Nhưng đó là các tình huống được liệt kê cụ thể trong điều luật.
Vì sao làm thêm ban đêm ngày lễ lại là 390% chứ không phải 350%?
Vì khoản cộng thêm 20% tính theo đơn giá tiền lương của ngày tương ứng, không phải của ngày thường. Vào ngày lễ tết, khoản này là 20% của 300%, tức 60%. Cộng với 300% mức làm thêm và 30% phụ cấp ban đêm thì tổng là 390%. Tương tự, ngày nghỉ hằng tuần là 200% cộng 30% cộng 40%, tức 270%.
Trả tiền làm thêm bằng nghỉ bù có được không?
Có trường hợp bố trí nghỉ bù được, nhưng cần lưu ý cách tính và phần chênh lệch phải trả thêm. Việc đổi một ngày làm thêm lấy một ngày nghỉ mà không trả khoản chênh lệch nào thường không đủ, vì mức làm thêm tối thiểu đã là 150% trở lên. Doanh nghiệp nên quy định rõ cơ chế này trong nội quy lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể và đối chiếu với quy định hiện hành.
Người lao động phát hiện bị trả thiếu tiền làm thêm thì làm gì?
Trước hết thu thập bằng chứng gồm bảng chấm công, bảng lương, tin nhắn hoặc email phân công tăng ca. Sau đó gửi yêu cầu bằng văn bản đến công ty. Nếu không được giải quyết thì đây là tranh chấp về tiền lương, thuộc nhóm phải qua hòa giải viên lao động trước khi ra tòa, với thời hiệu 06 tháng kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.
Kết Luận
Làm thêm giờ có hai nhóm quy định phải cùng lúc tuân thủ: giới hạn về số giờ và mức lương phải trả. Doanh nghiệp thường tuân thủ được nhóm thứ hai một phần và bỏ sót nhóm thứ nhất hoàn toàn.
Về tiền lương, điểm hay tính sai nhất là khoản cộng thêm 20% cho ca đêm, vì khoản này tính theo đơn giá của ngày tương ứng chứ không phải của ngày thường. Đó là lý do tổng của làm thêm ban đêm ngày lễ là 390% chứ không phải 350%.
Ba việc nên làm ngay. Lấy bảng chấm công ba tháng gần nhất và kiểm tra có tháng nào vượt 40 giờ làm thêm không. Đối chiếu bảng lương với sáu mức trong bài để xem có trường hợp nào trả thiếu. Kiểm tra công ty có lưu bằng chứng về sự đồng ý làm thêm giờ của người lao động chưa.
N.H Legal - Tư Vấn Về Làm Thêm Giờ Và Tiền Lương
- Rà soát bảng chấm công và bảng lương, tính lại theo đúng sáu mức và chỉ ra khoản chênh lệch
- Đánh giá điều kiện áp dụng mức làm thêm 300 giờ một năm cho từng ngành nghề
- Thiết kế cấu trúc lương và cơ chế ghi nhận sự đồng ý làm thêm giờ
- Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ trước thanh tra lao động
- Đại diện giải quyết tranh chấp về tiền lương làm thêm giờ
Hotline/Zalo: 0777 516 000
Website: nhlegal.com.vn
Dịch vụ: Lao động & Nhân sự
Người biên soạn: Đội ngũ N.H Legal
Người kiểm duyệt: Luật sư Đỗ Thị Hương - Thạc sĩ Nguyễn Xuân Nhất
Đơn vị: Công ty Luật TNHH N.H Legal | Website: nhlegal.com.vn
Ngày cập nhật: 10/08/2026
Bài viết cung cấp thông tin pháp lý chung tại thời điểm cập nhật, không phải tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể. Các mức nêu trong bài là mức tối thiểu theo luật, nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể có thể quy định mức có lợi hơn cho người lao động. Bộ luật Lao động 2019 đã được sửa đổi bổ sung bởi nhiều luật, nên tra cứu văn bản hợp nhất khi áp dụng. Vui lòng liên hệ N.H Legal để được tư vấn.
