Nghĩa Vụ Thuế Của Doanh Nghiệp Mới Thành Lập: Lệ Phí Môn Bài Đã Bị Bỏ Và Những Gì Còn Lại

Một khách hàng thành lập công ty tháng 3 năm nay gọi cho chúng tôi vì lo lắng. Anh đọc trên mạng thấy doanh nghiệp mới thành lập phải nộp lệ phí môn bài trong 30 ngày, mà anh đã quá hạn bốn tháng. Anh hỏi mức phạt là bao nhiêu và có bị đóng mã số thuế không.

Không có mức phạt nào cả. Lệ phí môn bài đã chấm dứt thu nộp từ ngày 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội. Bài viết anh đọc được xuất bản từ năm ngoái và chưa cập nhật.

Đây là tình trạng chung của thông tin thuế trên mạng hiện nay. Trong vòng chưa đầy một năm, gần như toàn bộ khung pháp lý về thuế đã được viết lại: Luật Thuế giá trị gia tăng mới, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới, Luật Quản lý thuế mới cùng nghị định và thông tư hướng dẫn. Bài hướng dẫn viết trước tháng 7 năm nay phần lớn đã lỗi thời.

Doanh nghiệp mới thành lập năm 2026 có ít nghĩa vụ thuế hơn trước, nhưng thời hạn và cách kê khai thì khác hẳn. Nộp thiếu một khoản đã bị bỏ thì không sao. Bỏ lỡ một thời hạn còn hiệu lực thì phát sinh tiền chậm nộp tính theo ngày.

Trả Lời Nhanh

Bảng Tóm Tắt Nhanh

Những Tình Huống Thực Tế Thường Gặp

Lo lắng vì chưa nộp lệ phí môn bài. Chiếm phần lớn câu hỏi chúng tôi nhận được từ doanh nghiệp mới thành lập trong năm nay. Nguyên nhân là thông tin cũ trên mạng chưa được cập nhật.

Không kê khai thuế vì chưa có doanh thu. Đây là hiểu lầm gây thiệt hại thực sự. Doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu vẫn phải nộp tờ khai, chỉ là tờ khai bằng không. Không nộp thì bị xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế, dù không có đồng thuế nào phải nộp.

Nhầm giữa tạm nộp và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Tạm nộp theo quý là nghĩa vụ nộp tiền, không phải nộp tờ khai. Quyết toán năm mới là lúc nộp hồ sơ. Nhiều doanh nghiệp mới bỏ qua nghĩa vụ tạm nộp và bị tính tiền chậm nộp cho cả năm.

Chọn sai kỳ kê khai thuế giá trị gia tăng. Kê khai theo tháng hay theo quý phụ thuộc vào tiêu chí doanh thu, và doanh nghiệp mới thành lập có quy định riêng. Chọn sai dẫn đến nộp tờ khai không đúng kỳ.

Không biết mình thuộc diện thuế suất 15% hay 20%. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 dùng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề làm căn cứ. Doanh nghiệp mới thành lập chưa có kỳ trước, nên phải xử lý theo cách khác.

Lệ Phí Môn Bài: Đã Chấm Dứt Từ 01/01/2026

Đây là thay đổi lớn nhất và cũng là thay đổi bị bỏ sót nhiều nhất trên các bài hướng dẫn hiện hành.

Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân quy định chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài kể từ ngày 01/01/2026. Quy định áp dụng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, không phân biệt quy mô, vốn điều lệ hay lĩnh vực hoạt động.

Hệ quả với doanh nghiệp thành lập năm 2026:

• Không phải nộp tờ khai lệ phí môn bài
• Không phải nộp tiền lệ phí môn bài trong năm đầu và các năm tiếp theo
• Không còn khái niệm miễn lệ phí môn bài năm đầu, vì khoản này không còn tồn tại

Căn Cứ Pháp Lý

Bốn Nghĩa Vụ Thuế Còn Lại

1. Thuế giá trị gia tăng

Áp dụng theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (Luật số 48/2024/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Doanh nghiệp kê khai theo tháng hoặc theo quý tùy tiêu chí doanh thu.

Một điểm cần làm rõ vì hay bị nhầm: ngưỡng doanh thu 200 triệu đồng một năm không chịu thuế giá trị gia tăng, áp dụng từ 01/01/2026, chỉ dành cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Doanh nghiệp không có ngưỡng miễn này. Doanh nghiệp có doanh thu bao nhiêu cũng thuộc diện kê khai thuế giá trị gia tăng.

2. Thuế thu nhập doanh nghiệp

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2025, có hiệu lực từ ngày 01/10/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, thay thế Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008. Điều 10 quy định ba mức thuế suất:

Doanh thu làm căn cứ xác định là tổng doanh thu của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp trước liền kề. Nghĩa là năm nay áp thuế suất nào phụ thuộc vào doanh thu năm ngoái.

3. Thuế thu nhập cá nhân khấu trừ

Ngay khi có người lao động đầu tiên hưởng lương, doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ khấu trừ và nộp thay thuế thu nhập cá nhân. Đây là nghĩa vụ của doanh nghiệp với tư cách tổ chức chi trả thu nhập, không phải nghĩa vụ của riêng người lao động.

Doanh nghiệp kê khai theo quý và quyết toán theo năm. Nếu trong kỳ không phát sinh khấu trừ thì vẫn cần xử lý theo hướng dẫn về hồ sơ khai thuế, không tự ý bỏ qua.

4. Thuế theo ngành nghề

Tùy lĩnh vực, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường hoặc tiền thuê đất. Nhóm này không áp dụng cho mọi doanh nghiệp nên cần xác định theo ngành nghề cụ thể ngay từ khi lập kế hoạch.

Lịch Thời Hạn Khai Thuế Từ 01/07/2026

Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định thời hạn nộp hồ sơ khai thuế như sau.

Áp dụng cụ thể cho doanh nghiệp:

Trường hợp ngày cuối cùng của thời hạn trùng với ngày nghỉ theo quy định thì ngày cuối cùng được tính là ngày làm việc liền kề sau ngày nghỉ đó, theo khoản 7 Điều 3 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Với doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, mốc quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và nộp báo cáo tài chính rơi vào ngày cuối tháng 3 năm sau.

Ba Tháng Đầu Sau Khi Thành Lập: Làm Gì

Ưu Đãi Thuế Doanh Nghiệp Mới Nên Biết

Bên cạnh việc bãi bỏ lệ phí môn bài, Nghị quyết 198/2025/QH15 còn có các chính sách ưu đãi đáng chú ý cho khu vực kinh tế tư nhân.

Với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Ưu đãi này áp dụng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Với hoạt động đầu tư vào khởi nghiệp sáng tạo: miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Điều kiện để được công nhận là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có quy định riêng, không phải cứ công ty mới thành lập trong lĩnh vực công nghệ là đương nhiên thuộc diện này. Doanh nghiệp cần đối chiếu điều kiện cụ thể trước khi tính đến ưu đãi trong kế hoạch tài chính.

Có Nên Thuê Luật Sư Hay Đại Lý Thuế Không

Với doanh nghiệp nhỏ, hoạt động đơn giản, ít giao dịch thì thuê dịch vụ kế toán thuế theo tháng là đủ và chi phí không cao. Không cần luật sư cho công việc kê khai thường xuyên.

Nên có luật sư trong bốn tình huống.

Khi thiết kế cấu trúc doanh nghiệp có công ty mẹ, công ty con hoặc các bên liên kết. Điều kiện loại trừ ưu đãi thuế suất 15% và 17% đối với công ty con và doanh nghiệp có quan hệ liên kết có thể làm thay đổi hoàn toàn tính toán ban đầu. Đây là vấn đề cần xử lý ở giai đoạn thiết kế, không phải khi đã vận hành.

Khi muốn hưởng ưu đãi theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Việc xác định doanh nghiệp có thuộc diện khởi nghiệp sáng tạo hay không, và thu nhập nào được coi là thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, cần phân tích pháp lý chứ không chỉ là bút toán kế toán.

Khi bị cơ quan thuế loại chi phí hoặc ấn định thuế. Đây là tranh chấp hành chính. Việc lập luận và chuẩn bị hồ sơ giải trình, quyết định khiếu nại hay khởi kiện đều cần đánh giá pháp lý.

Khi soạn hợp đồng có điều khoản về thuế, hóa đơn, thanh toán. Cách gọi tên khoản tiền và cách quy định thời điểm thanh toán ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế. Doanh nghiệp mới thường sao chép hợp đồng mẫu mà không rà phần này, đến khi cơ quan thuế xem xét thì bản chất giao dịch mới là thứ được nhìn, không phải tên gọi ghi trong hợp đồng.

5 Sai Lầm Thường Gặp

Sai lầm 1: làm theo hướng dẫn cũ về lệ phí môn bài

Lệ phí môn bài đã chấm dứt thu nộp từ 01/01/2026. Doanh nghiệp mới thành lập tìm đọc hướng dẫn trên mạng dễ gặp bài chưa cập nhật, dẫn đến lo lắng không cần thiết hoặc thậm chí trả tiền cho dịch vụ làm một thủ tục không còn tồn tại.

Sai lầm 2: không nộp tờ khai vì chưa có doanh thu

Nghĩa vụ nộp tờ khai và nghĩa vụ nộp tiền thuế là hai việc khác nhau. Chưa có doanh thu thì không phải nộp tiền, nhưng vẫn phải nộp tờ khai đúng hạn. Đây là lỗi phổ biến nhất của doanh nghiệp mới và bị xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Sai lầm 3: bỏ qua nghĩa vụ tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quý

Nhiều doanh nghiệp mới chỉ nhớ mốc quyết toán năm mà quên tạm nộp theo quý, hạn chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu tiên quý tiếp theo. Kết quả là bị tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày trên số tiền lẽ ra phải tạm nộp.

Sai lầm 4: giả định mình được hưởng thuế suất 15%

Thuế suất 15% và 17% có điều kiện: doanh thu của kỳ trước liền kề, và không thuộc trường hợp công ty con hoặc doanh nghiệp có quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện. Doanh nghiệp mới thành lập tạm nộp theo mức thấp rồi cuối năm doanh thu vượt ngưỡng sẽ phải nộp bổ sung kèm tiền chậm nộp.

Sai lầm 5: để nhân viên lấy hóa đơn không có thông tin công ty

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/07/2026, hóa đơn ghi "Bán cho người tiêu dùng" hoặc không có thông tin người mua không dùng làm căn cứ hạch toán chi phí hoặc quyết toán thuế. Doanh nghiệp mới thường chưa có quy định nội bộ về việc này và chỉ phát hiện thiệt hại khi quyết toán.

Câu Hỏi Thường Gặp

Doanh nghiệp mới thành lập năm 2026 có phải nộp lệ phí môn bài không?

Không. Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân quy định chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài kể từ ngày 01/01/2026. Quy định áp dụng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, không phân biệt quy mô hay vốn điều lệ. Doanh nghiệp cũng không phải nộp tờ khai lệ phí môn bài.

Chưa có doanh thu thì có phải nộp tờ khai thuế không?

Có. Nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế độc lập với việc có phát sinh số thuế phải nộp hay không. Doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu vẫn phải nộp tờ khai đúng hạn, số liệu bằng không. Không nộp sẽ bị xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế dù không phải nộp đồng thuế nào.

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15), có ba mức: 15% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng; 17% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng; 20% với các trường hợp còn lại. Doanh thu làm căn cứ là tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề.

Doanh nghiệp mới thành lập chưa có doanh thu năm trước thì áp thuế suất nào?

Doanh nghiệp mới thành lập chưa có kỳ tính thuế trước liền kề nên tạm nộp theo mức 15% hoặc 17% nếu dự kiến doanh thu trong năm không vượt ngưỡng tương ứng, sau đó điều chỉnh khi quyết toán năm theo doanh thu thực tế. Nếu doanh thu thực tế vượt ngưỡng đã dự kiến thì phải nộp bổ sung phần chênh lệch kèm tiền chậm nộp.

Hạn nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng là ngày nào?

Theo Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, kê khai theo tháng thì chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế; kê khai theo quý thì chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo. Nếu ngày cuối cùng trùng ngày nghỉ thì được tính là ngày làm việc liền kề sau ngày nghỉ.

Khi nào phải quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp?

Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Với doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, mốc này là ngày cuối tháng 3 năm sau. Báo cáo tài chính năm cũng nộp cùng thời hạn. Ngoài quyết toán năm, doanh nghiệp còn nghĩa vụ tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quý, chậm nhất ngày 30 của tháng đầu tiên quý tiếp theo.

Doanh thu dưới 200 triệu đồng một năm thì doanh nghiệp có được miễn thuế giá trị gia tăng không?

Không. Ngưỡng 200 triệu đồng một năm áp dụng từ 01/01/2026 theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 chỉ dành cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Doanh nghiệp không có ngưỡng miễn này, có doanh thu bao nhiêu cũng thuộc diện kê khai thuế giá trị gia tăng.

Doanh nghiệp mới thành lập có được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Không có ưu đãi miễn thuế chung cho mọi doanh nghiệp mới thành lập. Nghị quyết 198/2025/QH15 có quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo, nhưng chỉ đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Điều kiện được công nhận có quy định riêng.

Công ty con của tập đoàn lớn nhưng doanh thu nhỏ có được hưởng thuế suất 15% không?

Không, nếu doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 quy định mức 15% và 17% không áp dụng đối với doanh nghiệp là công ty con hoặc doanh nghiệp có quan hệ liên kết trong trường hợp này. Đây là điểm cần xử lý ngay từ khi thiết kế cấu trúc sở hữu.

Kết Luận

Doanh nghiệp thành lập năm 2026 có ít nghĩa vụ thuế hơn trước. Lệ phí môn bài không còn. Thuế suất thu nhập doanh nghiệp với doanh nghiệp nhỏ giảm xuống 15% hoặc 17%. Nhưng đi kèm là toàn bộ khung thời hạn và biểu mẫu kê khai được viết lại từ 01/07/2026.

Rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp mới không phải là nộp thiếu thuế mà là không nộp tờ khai. Chưa có doanh thu vẫn phải nộp. Đây là điểm khiến nhiều công ty mới bị phạt trong khi chưa kiếm được đồng nào.

Bốn việc nên làm trong tháng đầu tiên, đều không tốn kém. Mua chữ ký số và đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Xác định kỳ kê khai thuế giá trị gia tăng theo tháng hay theo quý. Ghi toàn bộ mốc thời hạn của năm vào lịch chung và giao cho một người theo dõi. Ban hành quy định yêu cầu nhân viên cung cấp đúng tên, địa chỉ và mã số thuế công ty khi mua hàng.